ZZP’ers tenderwerk houden vast aan zelfstandigheid

Zzp’ers actief binnen het tenderdomein blijven massaal voor zelfstandigheid kiezen, ondanks de discussies over wet- en regelgeving rond schijnzelfstandigheid. Het recente ZZP Tenderspecialistenonderzoek 2026 van Cinfield onder zo’n 81 tender- en communicatiespecialisten, laat zien dat de meeste zelfstandigen niet van plan zijn om de stap naar loondienst te maken. Zelfs niet met toenemende politieke en juridische druk.

Uit het onderzoek blijkt dat 78 % van de respondenten een overstap naar loondienst binnen de komende twee jaar onwaarschijnlijk acht. Ruim 70 % ervaart dat de impact van de DBA/VBAR-discussies op hun eigen zzp-keuze beperkt is. Daarmee weerlegt dit beeld de veronderstelling dat strengere regels zzp’ers massaal uit zelfstandigheid zouden duwen.

Onzekerheid zit bij opdrachtgevers

Interessant genoeg verschuift de onzekerheid niet naar zzp’ers zelf, maar juist naar de opdrachtgevende organisaties. Terwijl zelfstandigen aangeven dat zij flexibel willen blijven opereren en zich aan nieuwe omstandigheden kunnen aanpassen, worstelen veel opdrachtgevers met vragen zoals: “Kunnen we nog wel zzp’ers inzetten?” en “Hoe organiseren we dat veilig en professioneel?”

Deze onzekerheid bij opdrachtgevers is niet onlogisch. Door de aangescherpte handhaving van regelgeving rond schijnzelfstandigheid kan het risicobeeld voor een organisatie snel veranderen als de contractvorm en werkrelatie niet waterdicht vastgelegd zijn. Dat maakt sommige organisaties terughoudend in het inhuren van zzp’ers, zelfs als die zelfstandigen bereid en gekwalificeerd zijn.

AI als versneller bij tenderwerk, niet als bedreiging

In vrijwel alle discussies rond arbeidsmarkt en technologie, ligt de nadruk op de mogelijke bedreiging van kunstmatige intelligentie (AI) voor werkenden. Dit onderzoek geeft echter een ander geluid. Zo’n 69 % van de tenderprofessionals ziet AI vooral als een versneller van werk, niet als een vervanger van mensen.

In de praktijk betekent dit dat AI helpt met taken zoals:

  • sneller analyseren van aanbestedingsdata
  • structureren van informatie
  • genereren van varianten van teksten
  • controleren op consistentie en volledigheid

Maar in plaats van de rol van de tenderprofessional over te nemen, verschuift de functie juist richting strategie, regie en kwaliteitsbewaking. Dit sluit aan bij observaties uit internationale praktijkcases waarin AI ingezet wordt om tijdrovend werk te automatiseren, zodat mensen meer kunnen focussen op de onderdelen waarin menselijke expertise cruciaal is. Denk aan het ontwikkelen van winnende strategieën en het personaliseren van offerte-argumenten.

De rol van de tenderprofessional verandert

Met de opkomst van AI ligt de nadruk voor tenderprofessionals dus minder op het louter ‘schrijven’ of administratief verwerken van informatie. AI neemt routinematige taken over, waardoor de zzp’er meer ruimte krijgt om te denken in termen van:

  • tactische keuzes
  • kwaliteitsborging
  • klant- en projectkennis

Deze verschuiving van uitvoerend naar strategisch werk, past goed bij de zzp-mentaliteit: zelfstandigen kiezen vaak voor zelfstandigheid vanwege de regie die ze zelf willen hebben over de inhoud van hun werk en de manier waarop ze die uitvoeren.

Vaardigheid in AI wordt een onderscheidende factor

Hoewel AI kansen biedt, verdwijnen de uitdagingen niet vanzelf. Respondenten in het onderzoek benadrukken dat het professioneel leren inzetten van AI een voorwaarde is om relevant te blijven. Dit betekent niet alleen het gebruiken van tools, maar ook:

  • weten welke taken je beter kunt automatiseren
  • de output kritisch kunnen beoordelen
  • een workflow ontwerpen waarin kwaliteit centraal staat

Zzp’ers die deze vaardigheden beheersen, kunnen hun productiviteit sterk verhogen zonder hun zelfstandige rol op te zeggen. Deze ontwikkeling sluit aan bij bredere trends: uit onderzoek van het CBS en TNO blijkt dat zzp’ers met een ICT-achtergrond vaker in AI en vernieuwing investeren om hun dienstverlening te verbeteren.

Conclusie: zelfstandigheid blijft

De kernboodschap is duidelijk: AI verandert de manier waarop tenderwerk uitgevoerd wordt, maar niet de keuze voor zelfstandigheid onder zzp’ers. Waar sommige opdrachtgevers nog worstelen met wet- en regelgeving, zien veel zelfstandigen juist kansen om hun eigen rol te versterken, door AI verstandig in te zetten en hun unieke expertise te benutten.